* و جماعتى از كفّار قريش كه مسلمان شده بودند ، و چون سيّد ، عليه السّلام ، هجرت نمود ، كافران نگذاشتند كه ايشان به مدينه رفتندى و ايشان عذاب مىكردند تا از دين اسلام بيزار شدند و باز كفر گرديدند ، چون لشكر قريش بجنگ سيّد ، عليه السّلام ، آمدند ، ايشان را با خود آورده بودند ، هم با كافران قريش كشته شدند ، و فريشتگان كه به يارى و نصرت دين إسلام آمده بودند ، با اين قوم خطاب مىكردند كه شما بجنگ مسلمانان آمده‌ايد يا بجنگ كافران ؟ ايشان خواستند كه عذرى آورند و گفتند : نه به اختيار ما بود كه نه خود آمده‌ايم ، كه ما در ميان اين قوم ضعيف بوديم و إكراه بسيار بر ما كردند تا از دين اسلام برگشتيم و ما را بدين خود درآوردند ، پس فريشتگان سخن ايشان ردّ كردند و عذر ايشان قبول نكردند و گفتند كه : عالم خداى فراخ است [ به [ 1 ] ] چه در مكّه نشستيد تا كافران استيلا كردندى [ 2 ] و شما را از إسلام برآوردندى و ناكام [ 3 ] شما را بجنگ اسلام و مسلمانان آوردندى ، برويد كه عذر شما قبول نيست ، اين بگفتند و خبر بازدادند كه ايشان از أهل دوزخند ، و همچنانكه فريشتگان گفته بودند ، عذر ايشان قبول نبود و نخواهد بود ، قوله تعالى : إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها فَأُولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ ساءَتْ مَصِيراً [ 4 ] .

--> [ ( 1 - ) ] از روا نقل شد . ط و پا : چرا . [ ( 2 - ) ] در اصل و پا : تا كافران با ايشان استيلا كردندى . روا : و استيلاى كافران راه به خود مىداديد . و بر طبق ط ضبط شد . [ ( 3 - ) ] روا : ناگاه . ط : ناچار . [ ( 4 - ) ] نساء ، 97 .